مسلمان اين است كه او كوشيد تا يك پزشك باقي بماند و همهٴ آثارش فقط به پزشكي اختصاص دارد. در حدود 1091 ـ 1094، در اشبيليه زاده شد. بهخدمت فرمانروايان مرابطي درآمد، و پس از شكستشان به دست موحدون، وزير و پزشك عبدالموٴمن (نخستين حكمران موحدي، 1130 ـ 1163)، شد. در 1161 ـ 1162، در اشبيليه درگذشت. احتمالاً پس از رازي بزرگترين پزشك باليني بود. البته نظريههاي پزشكياش جالينوسي بود، ولي برعكس ساير پزشكان مسلمان كه پيرو محض اصول جالينوسي بودند، او تمايلات تجربي نيرومندي داشت.
دستكم شش رسالهٴ طبي نوشت كه سه تاي آنها گم شده است. سه كتاب ديگر به ترتيب زماني چنين است:
1) كتاب الاقتصاد فيﺇصلاح الاٴنْفُس و اﻷٴجساد كه در 1121 ـ 1122، براي ابراهيم بنيوسف بن تاشفين امير مرابطي تأليف شده است ــ پسر يوسف بن تاشفين پادشاه مرابطي اشبيليه، كه ابوالعلازهر وزير او بود. اين كتاب خلاصهاي است از اصول معالجات و بهداشت كه براي استفادهٴ خوانندگان عادي نوشته شده است. ظاهراً اين كتاب ناتمام مانده، و شامل پانزده اقتصاد1 است. به نظر ميرسد كه موٴلف قصد داشته است مجلد دومي هم تأليف كند تا مجموعاً سي اقتصاد باشد ــ يعني برابر با تعداد اجزاي قرآن. همچنانكه از عنوان كتاب پيداست، هم از روح و هم از جسم بحث ميكند؛ و مقدمهٴ آن خلاصهاي در باب وظايف الاعضا است.
2) كتاب التيسير في مُداواة والتدبير مهمترين تأليف ابن زهر به شمار ميرود و مقارن اواسط سده، به خواهش دوست و مشوق (نه شاگرد) نامدارش2 ابنرشد تأليف شده است. معلوم ميشود كه هر دوي آنان
التيسير را در حكم همتاي الكليات ميدانستند؛ الكليات از موضوعهاي كلي طب بحث ميكرده، حال آنكه موضوع بحث
التيسير موارد ويژهٴ بيماريها بوده است. اگر اين مطلب درست باشد، اين كار بهخوبي ميان آندو تقسيم شده بوده، يعني ابنرشد بيشتر فيلسوف بود، حال آن كه همكار سالخوردهترش، ابنزهر، در وهلهٴ اول، پزشك باليني و داراي حرفهٴ پزشكي بود. التيسير، پس از پيشگفتاري طولاني، كه ارزش مشكوكي دارد، به مطالعهٴ عالمانهٴ وضع بيماريها و داروهاي مناسب هر يك ميپردازد؛ و در آخر از همه قرابادين يا دستورالعملهايي است به نام الجامع كه گاه آن را اثر مستقلي ميشمارند.
3) كتاب اﻷٴغذية براي عبدالموٴمن نخستين خليفهٴ موحدي تأليف شده است كه از 1130 تا 1163، حكومت ميكرد. اين كتاب كه از دو تاي قبلي اهميت بسيار كمتري دارد از اقسام غذاها و استفاده از آنها در فصلهاي مختلف، داروهاي ساده و بهداشت بحث ميكند. همچنين اين